Αρχική Σελίδα » ,

Ελληνικός Στρατός: Ομάδα Ψυχοκοινωνικής Μέριμνας (ΟΨΜ)

( 2 ψήφοι)

Όπως ίσως ήδη γνωρίζετε οι περισσότεροι κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο μηνών κάνω τη στρατιωτική μου θητεία. Βάσει του πτυχίου μου λοιπόν μου ανέθεσαν το πόστο του ψυχολόγου στην Ομάδα Ψυχοκοινωνικής Μέριμνας (Ο.Ψ.Μ.), την ομάδα που με δύο λόγια είναι υπεύθυνη για τον εντοπισμό και τη στήριξη στρατιωτών με ψυχοκοινωνικής φύσεως προβλήματα. Σε αυτό το post θα ήθελα να πω δυο λόγια παραπάνω γι’ αυτόν τον θεσμό του Ελληνικού Στρατού και να ξεκαθαρίσω λίγο το τοπίο σχετικά με το τι καθήκοντα αναλαμβάνει σήμερα ένας οπλίτης με γνώσεις Ψυχολογίας.

Η ΟΨΜ δημιουργήθηκε το 1990 και τέθηκε σε ουσιαστική λειτουργία το 1995, σε μια προσπάθεια του Στρατού να μεριμνήσει περισσότερο για την ψυχική υγεία του προσωπικού που εργάζεται ή που υπηρετεί τη θητεία του εντός των δομών του. Ο σκοπός της ΟΨΜ, όπως αναφέρει η σχετικά πάγια διαταγή του Γενικού Επιτελείου Στρατού υπ’ αριθμόν 4-46/2003 είναι η οργάνωση και λειτουργία του συστήματος επιτήρησης και διατήρησης της Ψυχικής Υγείας του προσωπικού στην ειρήνη και στον πόλεμο μέσω του εντοπισμού των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων του προσωπικού, της δημιουργίας προϋποθέσεων άμβλυνσης των προβλημάτων κοινωνικής και οικογενειακής φύσεως που το απασχολούν, αλλά και μέσω της καλλιέργειας πνεύματος κοινής συνείδησης, δράσης και συνεργασίας μεταξύ στρατευμένων και μόνιμου προσωπικού. Σε δεύτερη φάση, η σχετική διαταγή ορίζει στα καθήκοντα των οπλιτών με ειδικότητα ΟΨΜ την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών αλλά και την άσκηση συμβουλευτικού έργου προς όσους το χρειάζονται.

Βεβαίως αυτό αποτελεί τη θεωρία του όλου εγχειρήματος. Ας περάσουμε λίγο και στην πράξη, για να ξεδιαλύνουμε ακόμη περισσότερο το τι σημαίνει ο θεσμός της ΟΨΜ. Καταρχήν θα πρέπει να τονίσουμε πως μέλη της ΟΨΜ γίνονται οπλίτες (υπόχρεοι στράτευσης) οι οποίοι έχουν αναγνωρισμένο πτυχίο ψυχολογίας, κοινωνιολογίας ή κοινωνικού λειτουργού. Μετά την βασική εκπαίδευση Κέντρο Εκπαιδεύσεως στο οποίο καλείται ο εκάστοτε στρατιώτης και η οποία κρατάει περίπου έναν μήνα, ακολουθεί η εκπαίδευση στην ειδικότητα του ΟΨΜ. Για τον λόγο αυτό οι οπλίτες μετατίθενται στο 414 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ειδικών Νοσημάτων στην Π. Πεντέλη όπου στεγάζεται η ψυχιατρική κλινική και απασχολούνται οι υπεύθυνοι για τον θεσμό αυτό. Εκεί οι οπλίτες εκπαιδεύονται άλλον έναν μήνα και έπειτα αποστέλονται στις Μονάδες στις οποίες θα υπηρετήσουν το υπόλοιπο της θητείας τους.

Πρακτικά, αυτό το οποίο κάνουν τα μέλη της ΟΨΜ είναι η οργάνωση προσωπικών συνεντεύξεων από όλους τους στρατιώτες της περιφέρειας στην οποία είναι υπεύθυνοι. Ο αριθμός τους συνήθως φτάνει τις μερικές χιλιάδες άτομα, κάτι που κάνει το έργο των ΟΨΜ αρκετά δύσκολο, καθώς ο χρόνος που προσφέρεται για κάθε στρατιώτη είναι πολύ μικρός. Για να καταστεί δυνατή η συνέντευξη από το σύνολο των στρατιωτών οι ΟΨΜ είναι υπεύθυνοι να οργανώνουν περιοδείες σε όλα τα στρατόπεδα σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στην περίπτωση που ένα άτομο βρεθεί ότι χρήζει ιδιαίτερης φροντίδας για οποιοδήποτε λόγο, ο ΟΨΜ πρέπει να αναλάβει δράση. Ανάλογα με τον τύπο και την σοβαρότητα του προβλήματος, ο ΟΨΜ μπορεί να κανονίσει περισσότερες συνεδρίες με το άτομο αυτό, να έρθει σε επαφή με τον διοικητή της μονάδας του ώστε να κανονίσει κάποιες αλλαγές στο περιβάλλον ή και τις υπηρεσίες του ή ακόμη να το στείλει για ψυχιατρική εκτίμηση για να εξεταστεί το ενδεχόμενο αναβολής ή απαλλαγής από τη θητεία του. Πέραν αυτών ο ΟΨΜ δύναται (σε κάποιες περιπτώσεις σε συνεργασία με τον οπλίτη-ιατρό της εκάστοτε μονάδας) να χορηγήσει άδεια σε κάποιον στρατιώτη, εάν το κρίνει απαραίτητο.

Στις μονάδες που αυτό είναι δυνατό ο ΟΨΜ μπορεί να αναλαμβάνει 24ωρες εφημερίες κατά τις οποίες οι οπλίτες μπορούν να απευθύνονται σε αυτόν για να συζητήσουν το οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζουν κατά τη θητεία τους. Εννοείται πως ο θεσμός αυτός τηρεί αυστηρά τον κανόνα της απόλυτης εχεμύθειας. Ό,τι ειπωθεί μεταξύ του Ψυχολόγου και του στρατιώτη μένει μεταξύ τους και οι όποιες ενέργειες του ΟΨΜ γίνονται με γνώμονα τον σεβασμό του απορρήτου.

Για τη συστηματική παρακολούθηση του προσωπικού και την αξιολόγηση των προβλημάτων τους, καθώς και για τον σχεδιασμό των μελλοντικών κινήσεων για την εκάστοτε περίπτωση οι λειτουργοί της ΟΨΜ δεν κάνουν άλλες ένοπλες ή άοπλες υπηρεσίες μετά την απονομή της ειδικότητάς τους. Με άλλα λόγια, οι οπλίτες που επιλέγονται για ΟΨΜ (Ψυχολόγοι, Κοινωνιολόγοι και Κοινωνικοί Λειτουργοί) αποδεσμεύονται από οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία εντός του στρατοπέδου, όπως σκοπιές, περιπολίες, θαλαμοφυλακή, μαγειρία κτλ. Ο λόγος είναι πως μπορεί να χρειαστούν οποιαδήποτε ώρα και στιγμή για να αντιμετωπίσουν το οποιοδήποτε περιστατικό, για να συνοδεύσουν ενδεχομένως κάποιον οπλίτη στον ψυχίατρο ή ακόμη και για να μιλήσουν με οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να το κάνει.

Τέλος, μέσα στα πλαίσια της θητείας τους τα μέλη της ΟΨΜ είναι πιθανόν να πάρουν μέρος και σε συνέδρια του Υγειονομικού σχετικά με την ψυχική υγεία και να παρουσιάσουν τα ευρήματά τους ή την μεθοδολογία τους. Σε γενικές γραμμές θα λέγαμε πως όσοι επιλέγονται για την ομάδα αυτή (οι οποίοι δυστυχώς είναι λίγοι λόγω του μικρού αριθμού οπλιτών με σχετικά πτυχία) κάνουν μια θητεία πολύ ενδιαφέρουσα η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί λιγότερο “στρατιωτική” και περισσότερο “επιστημονική”, κάτι που άλλωστε συμβαίνει και με άλλες ειδικότητες του Υγειονομικού.

Διαβάστε επίσης...

Ετικέτες: , ,

8 Σχόλια »

  • Ο κοσμος ετσι οπως τον βλεπω εγω » 157 και σήμερα! :

    [...] τυχερός όσον αφορά την ειδίκευσή μου. Το να είσαι ψυχολόγος στον στρατό αφενός είναι από τις καλύτερες ειδικότητες όσον αφορά [...]

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • vthe :

    Γεια σου συνάδελφε,
    Στη στρατιωτική αργκό δεν ξέρω πια πώς να σε πω (κατά το τα «παιδιά μου» ή τα «εγγόνια μου» κλπ) – 14 χρόνια πόσες ΕΣΣΟ είναι; Υπηρέτησα ως ψυχολόγος της ΟΨΜ του Γ΄ ΣΣ με την 96 Α΄ ΕΣΣΟ ή αλλιώς 240. Διαβάζοντας όσα ενδιαφέροντα γράφεις γύρισα πίσω σε ολοζώντανες αναμνήσεις, ξύπνησαν εικόνες, ήχοι, μυρωδιές – εξαρτημένες συναισθηματικές απαντήσεις.
    Σε ένα στρατό που χρόνια στοίχειωναν οι αυτοκτονίες φαντάρων (οφειλόμενες σε ένα μίγμα απαρχαιωμένων στρατιωτικό-οργανωτικών αντιλήψεων και πλήρους άγνοιας της ανθρώπινης συμπεριφοράς), οι οποίες χωρίς να είναι ιδιαίτερα πολλές συνοδεύονταν από ισχυρούς συμβολισμούς και κρυψίνοια. Σε μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού κάποιος ειδήμων μάλλον κατά λάθος εφάρμοσε ένα απίστευτα προοδευτικό και πρωτοποριακό πρόγραμμα για την εποχή εκείνη. Έβαλε εξειδικευμένους στρατιώτες να παρέχουν υπηρεσίες ψυχικής υγιεινής σε στρατιώτες που τις είχαν ανάγκη. Η κεντρική ιδέα ήταν να δείξει η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία ένα κοινωνικό πρόσωπο. Άλλωστε αυτό που θυμάμαι ήταν ότι σε όλα τα επίπεδα της ιεραρχίας υπήρχε η άποψη ότι «ο θεσμός είναι κάλος αλλά μην το κάνουμε και θέμα – μην χάσουμε τον έλεγχο». Από το τελευταίο πήγασαν εμπειρίες δυνατές και καταστάσεις απείρου κάλους, πάνω από όλα άφθονο γέλιο, σε ότι αφόρα σχέσεις με την στρατιωτική ιεραρχία, που θεωρούσε το εγχείρημα «ως έναρξιν αναρχίας εις το στράτευμα». Παράλληλα ο θεσμός μας έδωσε στιγμές μεγάλης ηθικής ανταμοιβής από τους φαντάρους και τους συγγενείς τους και σε μικρότερο βαθμό διαμαρτυρίες καθώς διατάρασσε συχνά λεπτές ισορροπίες.
    Σε προσωπικό επίπεδο θα έκανα και άλλες θητείες ως ψυχολόγος αν μου το είχαν ζητήσει παρότι οι συνθήκες ήταν δύσκολες. Αυτά που διάβασα για το σήμερα μου μοιάζουν σαν το αγροτικό που κάνουν οι γιατροί. Εμείς τότε είχαμε χρέη ψυχολόγου (συχνά και πολυήμερα ταξίδια σε μονάδες, όπου συμμετείχαμε και στις ασκήσεις τους, όλο το διαγνωστικό συμβουλευτικό έργο που περιγράφεις, διαπίστωση των συνθηκών διαβίωσης των στρατιωτών, την σύνταξη αναφορών και την τήρηση σχετικών βιβλίων, διαχείριση κρίσεων κ.α.) και το ρόλο του στρατιώτη στη μονάδα μας (σκοπιές, αγγαρείες, εξυπηρέτηση ξενώνα – επειδή παραδοσιακά η ΟΨΜ είχε καλά παιδιά επιστήμονες είχε την ευθύνη του ξενώνα φιλοξενίας ανώτερων και ανωτάτων αξιωματικών – δηλαδή συν τοις άλλοις και καμαριέρες. Επιπλέον όταν δεν είχαμε δουλειά (!) έπρεπε να είμαστε στο λεγόμενο Α΄ Γραφείο (για θελήματα). Σήμερα η ανάμνηση δεν συνοδεύεται από την κόπωση και όλα είναι πιο όμορφα, τότε όμως κοιμόμουν όπου μπορούσα (σε όλα τα ΜΜΜ, σε στάγιερ, καναδέζα, μέχρι και όρθιος και με το σαγόνι στην κάνη του G3 στη σκοπιά).
    Στον ελληνικό στρατό φυσικά, όπως και αλλού, δεν δικαιώνεται το «Βασίλη κάτσε φρόνημα» αλλά αντιθέτως αν διεκδικήσεις θα λάβεις. Σε αυτό το πεδίο η ΟΨΜ είχε τεράστιο περιθώριο. Αν ήσουν ώριμος, καλά καταρτισμένος και με όρεξη για δουλειά σε σέβονταν απεριόριστα και μπορούσες να κάνεις τη διαφορά. Οι περισσότεροι συνάδελφοι ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και κοινωνιολόγοι που γνώρισα είχαν τα παραπάνω ή μέρος αυτών. Την εποχή εκείνη πιθανόν κάναμε τη διαφορά! Φυσικά στο Γ΄ΣΣ είχαμε την αμέριστη συμπαράσταση ενός πανέξυπνου στρατηγού – αείμνηστου πια – που όταν του κάναμε σοβαρές καταγγελίες ανέβαινε στο ελικόπτερο και πήγαινε στις μονάδες (και ποιος είδε το Θεό……). Βοηθήσαμε πολύ κόσμο να περάσει καλύτερα και κάποιους να μην ζήσουν τα χειρότερα. 4500 τεκμηριωμένες συνεντεύξεις (ή/και συνεδρίες) και ένα συνέδριο του υγειονομικού στο 401. Η εκπαίδευση στο 414 μια κωμωδία – ενάμιση μηνά (κυρίως Μάιος) έκοβα ξύλα στην Πεντέλη για να μην πιάσουμε φωτιά – εκπαίδευση ξυλοκόπου.
    Εν συνεχεία ταξίδευσα με όλα τα μέσα του στρατού, πήγα σε όλη την Μακεδονία (και Ελληνοβουλγαρικά σύνορα και μέρος της Θράκης. Είχα ένα χαρτί που σημείωνα με φωσφοριζέ στυλό τα μέρη που πήγαινα – προς το τέλος μπορούσα να διαβάζω στο σκοτάδι! Αξέχαστος ο χρόνος που πέρασα με τις Μοίρες Καταδρομών και το 1ο Σύνταγμα Καταδρομών – τα καλύτερα παιδιά. Με φώναζαν γιατρό και τους εξηγούσα ότι δεν είμαι γιατρός αλλά ψυχολόγος, τότε κάποιος φώναξε ρε παιδιά ο γιατρός δεν είναι γιατρός!! Τα βράδια μαζεύονταν γύρω μου και ρωτούσαν ατελείωτες ερωτήσεις – ψιλοκουβεντούλα. Τους θυμάμαι όλους με αγάπη!
    Επιστημονικά ήταν δύσκολα. Αντικειμενικά ως ψυχολόγος είχα περισσότερες γνώσεις ψυχοπαθολογίας και είχα τον πρώτο λόγο στην ομάδα. Τα ηθικά διλλήματα πολλά, η τήρηση δεοντολογία ορισμένες φορές ήταν αδύνατη, οι πιέσεις πολλές, οι απειλές εξίσου. Παρουσιάστηκα αρκετά μεγάλος και ίσως ήταν πιο απλά τα πράγματα για μένα – δεν ήταν το ίδιο για τους νεώτερους συναδέλφους. Αποκόμισα παρόλα αυτά τεράστια εμπειρία και βελτίωσα και τους όρους προσαρμογής μου στην Ελλάδα (είχα ζήσει το 1/3 τη ζωής μου στο εξωτερικό). Μπορούσα να υπηρετήσω 9 μήνες αλλά έκανα 18 και για λόγους αρχής αλλά κυρίως διότι έκανα τη δουλειά που αγαπώ! Η σκέψη μου είναι σε όλους του συναδέλφους των ΟΨΜ της σειράς μας και ταξιδεύει με τις ΟΨΜ του μέλλοντος όταν βλέπω τοπία της Ελλάδας, Ρούπελ, Σιδηρόκαστρο, Άγκιστρο, Παρανέστι, Νευροκόπι, Βροντού, Βέρμιο, Σέρρες, Ρεντίνα, …………………………………………………………………………………………
    Καλή Θητεία Συνάδελφοι και μην κάθεστε φρόνιμα – κάντε το σωστό!

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • Ν'ικος Σίδερης :

    Bασικη εκπαίδευση που κάνουμε?

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • Dimitris Agorastos (author) :

    Στο ΚΕΥΓ, στην Άρτα :)

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • dimitris 30-3 :

    prepi na kanis kapia energia gia na mpis stin omada psixokoinonikis merimnas… h theorite dedomeno apo ti stigmi pou diathetis to analogo ptixio???????

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • Dimitris Agorastos (author) :

    Όταν καταταχτείς θα σου ζητηθεί να καταθέσεις τι πτυχία διαθέτεις (ΑΕΙ,ΤΕΙ, γλώσσες, Η/Υ) κτλ, ώστε να πάρεις την ανάλογη ειδικότητα. Όσοι καταθέτουν πτυχία ψυχολογίας, κοινωνιολογίας, ΦΠΨ και κοινωνικού λειτουργου παίρνουν την ειδικότητα του μέλους της ΟΨΜ. Αυτά τα ξέρω από προσωπική εμπειρία. Προσωπικά ούτε εγώ, ούτε κάποιος άλλος από τους συναδέλφους στην ΟΨΜ χρειάστηκε να κινήσουμε άλλες υπόγειες διαδίκασίες (ρουσφέτια, βύσματα κτλ) ώστε να πάρουμε την ειδικότητα.

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • armyfut :

    καλημερα ειμαι ακομη φοιτητης ( κοινωνικος λειτουργος στο τελευταιο εξαμηνο ) πως μπορω να μαθω αν μπορω να κανω την πρακτικη μου στο στρατο παραλληλα με την θητεια μου ( πρακτικη κανουμε πριν το πτυχιο ) σας ευχαριστω

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

  • Dimitris Agorastos (author) :

    @armyfut Κοίτα. Θεωρητικά πρέπει να γίνεται. Το βασικό ερώτημα είναι εάν θα μπορέσεις να πάρεις την ειδικοητα ΟΨΜ δίχως πτυχίο, πράγμα που δεν είναι εντελώς απίθανο, αλλά ίσως θέλει λίγο περισσότερο τρέξιμο. Από εκεί και πέρα, αυτό είναι θέμα που αφορά το πανεπιστήμιό σου. Αν το πανεπιστήμιο δέχεται να κάνεις την πρακτική σου εκεί, δεν νομίζω να υπάρχει πρόβλημα.

    Σε όποια μονάδα (η όποιες μονάδες) και να υπηρετήσεις μπορείς να ζητήσεις γραπτή βεβαίωση από τον διοικητή και τον αξιωματικό-ιατρό (αν έχετε) που να πιστοποιεί το διάστημα που ήσουν μέσα, τα καθήκοντα που ανέλαβες και την διαγωγή σου.

    Αξιολόγηση: Thumb up 0 Thumb down 0

Σχολιάστε!

Additional comments powered by BackType